operacja tętniaka mózgu film

Przyczyny wylewu krwi do mózgu. Przyczyn wylewu krwi do mózgu może być wiele, są one jednak często uzależnione od wieku. U dzieci pęknięcia naczyń powodowane są na przykład przez tętniaki, choroby krwi i urazy. Osoby młode mogą doznać wylewu powodowanego przez nadciśnienie tętnicze, a nawet alkohol i narkotyki. Jest to zwykle spowodowane pęknięciem tętniaka, ale może wystąpić w wyniku urazu głowy lub zastosowania leków rozrzedzających krew. Udar niedokrwienny. Spowodowany jest zablokowaniem lub zakrzepem w naczyniu krwionośnym, odcinającym dopływ krwi do mózgu. Jest to najczęstszy rodzaj udaru mózgu. Tętniak mózgu to nieprawidłowa zmiana w obrębie tętnic zlokalizowanych w mózgowiu. Towarzyszyć mu może szereg objawów, a jedne z częstszych to silne bóle głowy, problemy z widzeniem, zawroty głowy. Leczenie tętniaka ma charakter zabiegowy. Nie istnieje terapia objawowa. Banacha 1A, 02-097 Warszawa. Sekretariat Oddziału Klinicznego. tel. 22 599 25 75. e-mail: neurochirurgia.csk [at]uckwum.pl. ul. Banacha 1A, 02-097 Warszawa. Adres do korespondencji: ul. Żwirki i Wigury 63A, 02-091 Warszawa. Kancelaria (22) 317 90 31. Angioplastyka, wszczepienie stentu do tętnicy, zabieg wewnątrznaczyniowy. Arteriografia tętnic płucnych. Artroskopia. Badanie elektrofizjologiczne w miastenii ( EMG ) Badanie elektrofizjologiczne, Ablacja RF. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. Badanie potencjałów wywołanych. Badanie wycinka skórno-mięśniowego. nonton film fifty shades darker 2017 netflix. Tętniak mózgu to wciąż trudno diagnozowana choroba. Może zaatakować w każdym wieku, a często nie daje objawów aż do momentu wystąpienia krwawienia lub krwotoku podpajęczynówkowego. Dopiero wtedy pojawiają się sygnały. Czy jesteśmy wobec niego bezradni? Spis treści: Objawy tętniaka mózgu Pęknięcie tętniaka mózgu Diagnostyka rozwiń Tętniak mózgu określany jest często mianem tętniaka wewnątrzczaszkowego lub tętniaka naczyń mózgowych. Jest to choroba tętnic mózgu. Tętniak powstaje na skutek osłabienia jednej z warstw budujących tętnicę. Krew płynąca pod ciśnieniem tworzy uwypuklenie naczynia doprowadzającego krew do mózgu. Czasem może się ono powiększać, a w konsekwencji pęknąć. Nadal nie wyjaśniono, dlaczego niektóre osoby mają większą skłonność do tętniaków. Wśród przyczyn tętniaka mózgu wymienia się przede wszystkim wrodzone nieprawidłowości budowy ściany tętnic i miażdżycę. Istnieją dwa rodzaje tętniaków mózgu: workowate (stanowiące 80 procent wszystkich) oraz wrzecionowate, które występują znacznie rzadziej. Objawy tętniaka mózgu Niestety, często do momentu wystąpienia krwawienia lub krwotoku podpajęczynówkowego tętniak może nie dawać żadnych sygnałów. Dopiero przy znacznych rozmiarach lub krwawieniu, w zależności od jego lokalizacji mogą wystąpić następujące objawy: bóle głowy, poszerzona jedna źrenica, podwójne widzenie, pogorszenie ostrości wzroku, czy opadanie powieki. Wiele osób o posiadaniu tętniaka dowiaduje się przy jego pęknięciu, któremu towarzyszy nagły i bardzo silny ból głowy. Mogą wystąpić także nudności i wymioty, czasem światłowstręt, czy sztywność karku. Pęknięcie tętniaka mózgu Ryzyko wystąpienia pęknięcia zależy przede wszystkim od jego właściwości oraz pacjenta. Bardziej narażone są kobiety i osoby w starsze. Wpływ mają też predyspozycje rodzinne (krewni osób z krwawieniem podpajęczynówkowym są kilkukrotnie bardziej narażeni wystąpieniem choroby). Do czynników, które mogą predysponować do pęknięcia tętniaka mózgu należą: nadciśnienie tętnicze, a dodatkowo rokowanie pogarszają palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu. Do pęknięcia dochodzi najczęściej: w trakcie wysiłku fizycznego, picia kawy, wydmuchiwania nosa, stosunku seksualnego czy silnego zdenerwowania. Diagnostyka Wyróżniamy dwie metody diagnozujące występowanie tętniaków mózgu. Jest to wykonanie angiografii tomografii komputerowej (potocznie angio-TK) lub angiografii rezonansu magnetycznego (angio-MR). Po wykonaniu badań lekarz w konsultacji z neurochirurgiem ustala rozpoznanie, a następnie podejmuje decyzję o leczeniu zabiegowym lub okresowych wizytach u neurologa celem śledzenia rozwoju tętniaka. W momencie pęknięcia tętniaka i krwawienia podpajęczynówkowego rozpoznanie ma charakter wywiadu oraz badań obrazowych: angiografii tomografii komputerowej i angiografii rezonansu magnetycznego. Leczenie tętniaka mózgu Są dwie metody leczenia tętniaków mózgu: operacyjne założenie klipsa na szyjkę tętniaka (operacyjne otwarcie czaszki) oraz zabieg neuroradiologiczny tzw. embolizacja (niewymagający otwarcia czaszki zabieg polegający na wypełnieniu tętniaka sprężynkami za pomocą cewnika wprowadzanego przez tętnicę udową). W efekcie obu metod tętniak jest wyłączony z krążenia, co uznawane jest za jego wyleczenie. Po tych zabiegach dalsze leczenie nie jest konieczne. Pacjent znajduje się pod opieką lekarza neurologa, który decyduje o ewentualnych badaniach okresowych sprawdzających, czy średnica tętniaka się nie powiększa. Strona główna Filmy medyczne Neurochirurgia Tętniak mózgu Oceń: Zaloguj się, aby ocenić ten materiał: Ładowanie odtwarzacza... Odtwarzacz wymaga wtyczki Flash Player dodano: 13 lat temu wyświetleń: 23187 Opis materiału Na filmie zaprezentowano tętniaka mózgu. tagi: tętniak Mózg tętniak mózgu Inne filmy tego użytkownika Podobne pokaż więcej Jesteś lekarzem, studentem, profesjonalistą? Zobacz pełną profesjonalną wersję. Otrzymaj bezpłatny dostęp do ponad 25,000+ materiałów szkoleniowych. Dlaczego warto dołączyć do społeczności MEDtube? dostajesz nieograniczony i bezpłatny dostęp do największej biblioteki profesjonalnych filmów, obrazów medycznych w Internecie, dokształcasz się w efektywny i atrakcyjny sposób, zdobywasz punkty edukacyjne, dołączasz do 300,000+ kolegów lekarzy i profesjonalistów z całego świata, bierzesz udział w dyskusjach na tematy medyczne łatwo publikujesz swoje filmy, obrazy i dokumenty, dzielisz się doświadczeniem i zdobywasz uznanie, jesteś informowany o nowatorskich zabiegach, technikach i innowacjach w medycynie. Ograniczenie Dostęp do tego materiału jest ograniczony tylko dla lekarzy. Proszę skorzystać z otwartych sekcji portalu. Oświadczenie Dostęp do treści wymaga potwierdzenia oświadczenia widocznego nie spełniasz wymienionych warunków kliknij przycisk Anuluj. Oswiadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą, lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze Strona korzysta z plików cookies. Więcej na temat plików cookies znajdziesz w polityce prywatności. An error the page you are looking for is currently try again you see this error constantly and you are the system administrator of this resource then please make sure that you are not blocking our IP address: Message: Connection closed by origin during yours, GTranslate - Translation Co to jest tętniak mózgu i jakie są jego przyczyny? Fot. Tętniak mózgu, określany w literaturze medycznej jako tętniak wewnątrzczaszkowy lub tętniak naczyń mózgowych, jest chorobą tętnic mózgu. Tętniak powstaje wówczas, gdy jedna z warstw budujących tętnicę ulegnie w jednym miejscu osłabieniu. Płynąca pod ciśnieniem krew wypycha na zewnątrz osłabiony fragment tętnicy, tworząc uwypuklenie, które z czasem powiększa się i może pęknąć. Nie wyjaśniono jeszcze dlaczego tętniaki powstają tylko u niektórych osób, a u innych nie występują. Wśród przyczyn tętniaka mózgu wymienia się przede wszystkim wrodzone nieprawidłowości budowy ściany tętnic i miażdżycę. Niekiedy tętniaki mózgu powstają w następstwie zmian zapalnych w ścianie tętnicy. Dzieje się tak zwykle w związku z zaczopowaniem światła naczynia przez zakażoną skrzeplinę. Takim tętniakom nadano nazwę septycznych (ang. mycotic aneurysm). Jedna z teorii mówi, że przyczyną powstania tętniaka mózgu jest wrodzona nieprawidłowość budowy tętnic mózgowych, polegająca na tym, że w rozwidleniu tętnicy mniej jest włókien mięśniowych i sprężystych. Takie miejsce jest słabsze i pod wpływem wysokiego ciśnienia krwi ulega stopniowemu uwypukleniu. Potwierdzeniem tej teorii jest fakt, że w rodzinach, w których wcześniej występowały krwawienia podpajęczynówkowe, częściej pojawiają się tętniaki mózgu. Obok deficytu w budowie błony środkowej i sprężystej błony wewnętrznej naczynia, wymienia się również inne przyczyny powstawania tętniaków: nieprawidłowości rozwojowe w okolicy koła tętniczego mózgu, nadciśnienie tętnicze, stany zapalne w ścianach naczyń, czynniki dziedziczne. Tętniaki powstają przez dłuższy czas, stąd najczęściej wykrywa się je w czwartej, piątej i szóstej dekadzie życia, a tylko sporadycznie występują u noworodków. Tętniak mózgu najczęściej powstaje w miejscu rozwidlenia tętnic na gałęzie dalsze lub w miejscu odejścia poszczególnych tętnic. W 85% przypadków tętniaki lokalizują się w dorzeczu przedniej części koła tętniczego mózgu (Willisa). Najwięcej tworzy się na tak zwanej tętnicy łączącej przedniej (35%), a w dalszej kolejności na tętnicy środkowej mózgu (20%), na podziale tętnicy szyjnej (8–12%), na dalszym odcinku tętnicy przedniej mózgu (3–5%), tętnicy naczyniówkowej przedniej (3%), tętnicy ocznej (2%). Tętniak tworzy się jako uwypuklenie ściany tętnicy, które kształtem przypomina worek i stąd też najczęściej występujące tętniaki są określane mianem workowatych. Uwypuklenie to powiększa się stopniowo i doprowadza do ścieńczenia i osłabienia ściany tętnicy. Ryc. 1. Tętniak mózguTętniak mózgu może pęknąć. Najczęstszą przyczyną pęknięcia tętniaka jest podwyższone ciśnienie tętnicze. Sytuacje powodujące wzrost ciśnienia tętniczego – na przykład wysiłek fizyczny – są częstą przyczyną pęknięcia tętniaka mózgu i krwotoku podpajęczynówkowego. Innym częstym powodem jest uraz głowy. Ciśnienie tętnicze powoduje pęknięcie osłabionej tętnicy, powodując krwotok wewnątrzczaszkowy. Określa się go mianem krwotoku podpajęczynówkowego, ponieważ najczęściej krew wypływa z pękniętej tętnicy do przestrzeni pomiędzy mózgiem i błoną pokrywającą mózg – nazywaną oponą pajęczą. Rzadziej krew może także wypływać wprost do struktur mózgu, tworząc krwiak śródmózgowy, lub do komór mózgu. Istnieją dwa rodzaje tętniaków mózgu: workowate (ang. saccular, berry aneurysms) – stanowiące ok. 80% wszystkich tętniaków, wrzecionowate (ang. fusiform aneurysms) – występujące znacznie rzadziej. Tętniaki workowate stanowią do 80% wszystkich tętniaków mózgu. W części przypadków są to zmiany mnogie. Dodatkowo, w porównaniu z tętniakami wrzecionowatymi, pękają znacznie częściej. Ryzyko pęknięcia jest istotnie większe w przypadku tętniaków mózgu o większych rozmiarach (ponad 10 mm), a szczególnie tętniaków olbrzymich (ponad 20 mm). Tętniaki workowate zbudowane są z szyi i worka, zbliżonego kształtem do kuli. Szerokość szyi tętniaka jest istotna przy planowaniu rodzaju zabiegu, gdyż szeroka szyja może być przyczyną wypadnięcia sprężynek używanych do zamknięcia jego światła (embolizacji), co może spowodować zamknięcie naczynia i wskutek tego udar niedokrwienny mózgu. Ściana tętniaka workowatego jest zwykle cienka, niemniej, wraz z wiekiem pacjentów pojawiają się i narastają w ścianie tętniaków zmiany miażdżycowe. W świetle tętniaka powstają skrzepliny, położone przy ścianie albo zamykające jego światło. Skrzepliny przekształcają się z czasem, w procesie organizacji, we włóknistą tkankę łączną, a tętniak wygląda wówczas jak guzowaty twór. Tętniaki wrzecionowate zlokalizowane są przede wszystkim na tętnicy podstawnej i środkowej mózgu, w przeciwieństwie do tętniaków workowatych, które typowo umiejscawiają się w miejscu podziału tętnic. Przyczyną ich powstawania są przeważnie zmiany miażdżycowe. Spotyka się je zatem głównie u osób w zaawansowanym wieku, choć mogą się pojawić także i u ludzi młodych po przebytych zapaleniach naczyń tętniczych, bądź w chorobach tkanki łącznej (np. w zespole Marfana). W takich przypadkach ściana tętniaka nie zawiera zwykle wewnętrznej błony sprężystej, a błona środkowa ulega zanikowi i zwłóknieniu. Tętniaki wrzecionowate rzadko są źródłem krwotoków podpajęczynówkowych. Z kolei częściej w ich świetle dochodzi do powstawania skrzeplin. Zakrzepica tętniaków wrzecionowatych tętnicy podstawnej może prowadzić do udaru niedokrwiennego w pniu mózgu i/lub w móżdżku. Duże tętniaki tej tętnicy mogą z kolei uciskać pień mózgu i być przyczyną wystąpienia objawów (tzw. zespołów pniowych). Jak często występuje tętniak mózgu? Częstość występowania tętniaków mózgu nie jest dokładnie znana. Według różnych opracowań szacuje się, że występują u 0,2–7,9% populacji. Większość z nich, bo 88% ujawnia się krwawieniem podpajęczynówkowym, 8% daje objawy guza mózgu, a 4% wykrywa się przypadkowo. W miarę jak zwiększa się dostępność nieinwazyjnych metod obrazowania mózgu (głównie tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny) i jego naczyń, coraz częściej znajdowane są niepęknięte tętniaki u pacjentów, u których te badania wykonuje się z innych przyczyn. Tętniaki najczęściej pozostają bezobjawowe do momentu pęknięcia, wówczas dochodzi do tak zwanego krwawienia podpajęczynówkowego (subarachnoid hemorrhage – SAH). Jak się objawia tętniak mózgu? Do momentu pęknięcia ściany i wylania się krwi do otaczających tkanek tętniak mózgu często nie daje żadnych objawów. Niekiedy duży tętniak mózgu może uciskać sąsiednie struktury i dawać objawy podobne do guza mózgu (np. bóle głowy, różne deficyty neurologiczne w zależności od lokalizacji struktur, na które uciska). Ryzyko pęknięcia tętniaka mózgu zależy głównie od jego właściwości, ale także od czynników ryzyka związanych z pacjentem. Kobiety i pacjenci w starszym wieku są w większym stopniu zagrożeni pęknięciem tętniaka mózgu. Istotna jest także predyspozycja rodzinna. Krewni pierwszego stopnia pacjentów z krwawieniem podpajęczynówkowym obarczeni są kilkukrotnie większym ryzykiem wystąpienia tej samej choroby. U krewnych drugiego stopnia ryzyko to jest już porównywalne ze średnim ryzykiem występującym w populacji. Z modyfikowalnych czynników ryzyka, tylko palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze i nadużywanie alkoholu wiąże się z istotnym statystycznie wzrostem ryzyka krwawienia podpajęczynówkowego. Niektórzy autorzy sugerują, że stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych także wiąże się z częstszym występowaniem krwawienia podpajęczynówkowego. Występowanie takich cech tętniaka jak lokalizacja w tzw. tylnym kręgu (tętnice kręgowe, podstawna, tętnice tylne mózgu), duża średnica (>10 mm), czy wcześniejsze krwawienie, także wiążą się z większym ryzykiem jego pęknięcia. Na historię naturalną niepękniętego tętniaka i decyzję odnośnie do postępowania terapeutycznego mają wpływ: czynniki związane z pacjentem: wiek pacjenta, wcześniejsze wystąpienie krwawienia podpajęczynówkowego, współistniejące problemy zdrowotne, jak np. choroby przewlekłe, lub zespoły specyficznie związane ze zwiększonym ryzykiem tętniaka (torbielowatość nerek, zespół Marfana, zespół Ehlersa i Danlosa, nerwiakowłókniakowatość), stosowanie używek (alkohol, narkotyki [kokaina]), charakterystyka tętniaka: wielkość, lokalizacja, morfologia, czynniki jatrogenne: doświadczenie osób biorących udział w diagnostyce i zespołu operującego. Część tętniaków daje nieswoiste objawy, takie jak ból głowy, poszerzenie jednej źrenicy, podwójne widzenie, opadanie powieki. Najczęściej chorzy dowiadują się jednak o obecności tętniaka w momencie jego pęknięcia, czyli krwawienia podpajęczynówkowego. Na początku pojawia się nagły i bardzo silny ból głowy, często określany przez osoby doświadczające go jako najsilniejszy w życiu. Mogą się także dołączyć inne objawy, takie jak uczucie sztywności karku, światłowstręt, nudności i wymioty. U części chorych dochodzi do utraty przytomności, niedowładów czy afazji (zaburzeń mowy), a w stanach bardzo ciężkich – do śpiączki czy nawet śmierci. Często do pęknięcia tętniaka mózgu dochodzi w trakcie dużych wysiłków fizycznych, sytuacji stresowych czy aktywności seksualnej. Co robić w razie wystąpienia objawów pęknięcia tętniaka mózgu? Większość tętniaków mózgu jest bezobjawowa i jeśli nie zostaną przypadkowo znalezione w trakcie diagnostyki obrazowej mózgowia (np. angiografii tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego) nie są wykrywane. Zdarza się, że pierwsze krwawienie z tętniaka nie jest duże, a objawy po krótkim czasie ustępują. Typowo towarzyszy temu silny ból głowy, światłowstręt, uczucie sztywności karku. Należy wówczas jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe, które zabierze chorego do szpitala, ponieważ może nastąpić kolejne krwawienie, często poważniejsze od pierwszego i zwiększające ryzyko śmierci. Należy pamiętać, iż w przypadku wstąpienia objawów krwawienia podpajęczynówkowego należy unikać wysiłku fizycznego. Oczekując na transport do szpitala pacjent powinien leżeć! Pęknięcie tętniaka jest sytuacją zagrażającą życiu i może prowadzić do poważnych powikłań. Śmiertelność w ciągu 30 dni od krwawienia podpajęczynówkowego waha się według różnych autorów pomiędzy 32% a 67%. W miarę postępu w medycynie i poprawy jakości opieki nad chorymi (jakości i dostępności badań obrazowych i metod zaopatrywania tętniaków), długość przeżycia chorych z pękniętym tętniakiem wydłuża się, a liczba powikłań się zmniejsza. Oba te parametry zależą głównie od wielkości krwawienia i ewentualnego wczesnego krwawienia ponownego. Ciągle jednak 1/3 pacjentów, którzy przeżyją krwawienie podpajęczynówkowe nie jest samodzielna. W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie tętniaka mózgu? Diagnostyka tętniaków mózgu niepowodujących objawów klinicznych polega na wykonaniu angiografii tomografii komputerowej (potocznie angio-TK) lub angiografii rezonansu magnetycznego (angio-MR). Wprawdzie nadal „złotym standardem” pozostaje badanie angiograficzne z podaniem kontrastu przez cewnik wprowadzony do naczynia, ale jest to badanie inwazyjne i nie powinno się go wykonywać w przypadku braku ewidentnych wskazań. Miejscowe komplikacje wynikające z wprowadzenia cewnika do naczynia oceniane są na ~5%, całkowita częstość występowania powikłań neurologicznych ~1%, a trwałe deficyty neurologiczne ~0,5%. U niektórych pacjentów, zwłaszcza w sytuacji, gdy wyniki badania angio-TK lub angio-MR nie pozwalają jednoznacznie odpowiedzieć, czy u pacjenta występuje tętniak, wykonuje się tradycyjną angiografię subtrakcyjną naczyń mózgowych, która jest najdokładniejszą metodą badania. W przypadku angio-TK, obrazy TK zbierane są w tętniczej fazie przepływu, po podaniu kontrastu. Metoda ta umożliwia uwidocznienie tętniaków o wielkości 2–3 mm z czułością szacowaną na 77–97% i swoistością 87–100%. Za pomocą angio-TK można prowadzić okresowe badania kontrolne u pacjentów po zabiegach embolizacji wewnątrznaczyniowej, po zabiegach z częściowym wyłączeniem tętniaka z krążenia za pomocą klipsów naczyniowych, a także u pacjentów leczonych zachowawczo. Angiografia rezonansu magnetycznego jest metodą, za pomocą której można otrzymać projekcje niemożliwe do otrzymania w trakcie klasycznej angiografii. W porównaniu z angio-TK badanie to trwa dłużej – od 30 do 60 minut. Z tego względu trudniej jest je przeprowadzić u chorych w ciężkim stanie. Czułość tej metody szacowana jest na 63–79% i jest ona szczególnie przydatna do obrazowania tętniaków od >3 mm do 5 mm średnicy. Swoistość tej metody jest ocenia się na 100%. Obrazowanie przy użyciu angiografii rezonansu magnetycznego może być przydatne w ocenie niewielkich zmian w wielkości tętniaka i badaniach kontrolnych u pacjentów po zabiegach inwazyjnych (klipsowanie i embolizacja wewnątrznaczyniowa) pod warunkiem zastosowania w trakcie tych zabiegów odpowiednich materiałów. Po wykonaniu tych badań lekarz specjalista diagnostyki obrazowej i radiologii ustala rozpoznanie. Następnym krokiem jest konsultacja z neurochirurgiem lub neuroradiologiem zabiegowym (interwencyjnym), którzy podejmują decyzję o leczeniu zabiegowym, bądź o okresowych badaniach kontrolnych mających na celu ocenę ewentualnego powiększania się tętniaka. W przypadku pęknięcia tętniaka dochodzi do wylania się krwi do przestrzeni otaczającej mózg, czyli krwawienia podpajęczynówkowego Rozpoznaje się je na podstawie typowego wywiadu – najsilniejszego w życiu bólu głowy – i badań obrazowych (zwykle angio-TK w poszukiwaniu tętniaka i TK mózgu w celu uwidocznienia krwi w przestrzeni podpajęczej). Czasem jednak w TK głowy krwotok podpajęczynówkowy nie jest widoczny. Wówczas wykonuje się punkcję lędźwiową i ocenia się płyn mózgowo-rdzeniowy, w którym jednoznacznie można stwierdzić cechy krwotoku. Jakie są metody leczenia tętniaka mózgu? Istnieją dwie metody leczenia tętniaków naczyń mózgowych: operacyjne założenie klipsa na szyję tętniaka (operacja z otwarciem czaszki) lub niewymagający otwarcia czaszki zabieg neuroradiologiczny – tak zwaną embolizację, czyli wypełnienie tętniaka sprężynkami (ang: coil) przez cewnik, który wprowadza się przez tętnicę udową w pachwinie. O sposobie leczenia decyduje zespół lekarski wspólnie z chorym; w skład zespołu wchodzą neurochirurg i radiolog interwencyjny (zabiegowy). Wybierając jedną z dwóch wyżej opisanych metod postępowania, zespół lekarski bierze pod uwagę wiele czynników, takich jak położenie tętniaka, jego wielkość, kształt, szerokość szyi i przyległych naczyń oraz określa ryzyko zabiegowe. Niezmiernie istotna w przebiegu choroby, rokowaniu, a także decyzji o planowanym leczeniu, jest wielkość tętniaka. Ryzyko pęknięcia tętniaka o średnicy do 10 mm szacuje się na 0–4% rocznie i jest odpowiednio większe w przypadku tętniaków o większych rozmiarach. Ponadto, należy pamiętać, że wymiar ich nie jest stały – tętniaki mogą się powiększać, stąd w przypadku podjęcia decyzji o nieleczeniu tętniaka zalecane jest okresowe wykonywanie badań obrazowych, aby ocenić jego wielkość. Ryzyko pęknięcia tętniaków o wymiarze 10 mm i więcej wynosi 1% rocznie, a w przypadku tętniaków mniejszych jest niższe. Ostatnie doniesienia sugerują jednak, że tętniaki o średnicy do 10 mm pękają częściej niż pierwotnie przypuszczano. Doprowadziło to do zmiany podejścia do leczenia niepękniętych tętniaków wewnątrzczaszkowych – obecnie zaleca się ich leczenie gdy średnica przekracza 7 mm. W przypadku leczenia chirurgicznego tętniaków, ryzyko powikłań okołooperacyjnych i pooperacyjnych wzrasta wraz z wielkością tętniaka i jest najmniejsze w przypadku tych do 5 mm (2,3%), dla tętniaków w granicach 6–15 mm ryzyko to wynosi 6,8%, natomiast największe jest w przypadku tętniaków 16–25 mm (14%). Zaleceń co do leczenia niepękniętych tętniaków wewnątrzczaszkowych jest wiele. Niektóre dane wskazują, iż leczenie powinno się wdrażać w przypadku tętniaków niepękniętych o wymiarze ponad 10 mm, a także w przypadku tętniaków o wymiarze 7–9 mm u chorych młodych i w średnim wieku. Mniejsze powinny być poddawane okresowej kontroli angiograficznej. Leczenie neurochirurgiczne (które przeprowadza neurochirurg) polega na wyłączeniu tętniaka z układu krążenia za pomocą klipsa naczyniowego, który umieszcza się na szyi tętniaka, przez co zamknięty zostaje dopływ krwi do tętniaka. Neurochirurg nacina skórę na głowie – w znieczuleniu ogólnym – następnie przecina kości czaszki wykonując kraniotomię, wypreparowuje tętniaka i zakłada metalowy klips. Operacja może trwać kilka godzin, a długość hospitalizacji zależy od stanu chorego. Leczenie wewnątrznaczyniowe (przeprowadza je neuroradiolog interwencyjny) polega na wyłączeniu tętniaka z układu krążenia za pomocą wypełnienia tętniaka specjalnymi sprężynkami (ang. coil – rodzaj specjalnej spirali platynowej). Do tętniaka mózgu dociera się za pomocą bardzo cienkich rurek nazywanych mikrocewnikami, które wprowadza się przez niewielkie nacięcie w pachwinie i następnie, wsuwające je poprzez naczynia krwionośne, doprowadza się je w pobliże tętniaka wewnątrz czaszki. Cały czas miejsce cewnika określane jest za pomocą specjalnego aparatu rentgenowskiego. Jest to metoda oparta na zaawansowanej technice, stworzona do małoinwazyjnego zamykania wad naczyniowych mózgu, w tym także tętniaków. Niekiedy w czasie zamykania (embolizacji) tętniaków niezbędne jest użycie specjalnych stentów (rodzaj drobno plecionej rurki z porami), które zapobiegają wydostaniu się sprężynek ze światła tętniaka. Przez porty w stencie wprowadza się następnie sprężynki do tętniaka. W szczególnych przypadkach używa się systemów zmieniających przepływ krwi (ang. flow diverter) w celu wyłączenia tętniaka z krążenia. W tych przypadkach konieczne jest przygotowanie chorego do zabiegu poprzez stosowanie odpowiednich leków. Czas trwania zabiegu może być krótki (kilkadziesiąt minut), ale może on także zająć do kilku godzin. Długość hospitalizacji zależy od powodzenia zabiegu i stanu klinicznego chorego, ale zwykle jest ona krótsza niż po klasycznym zabiegu neurochirurgicznym. Ogromne znaczenie w przebiegu choroby, rokowaniu, a także w podejmowaniu decyzji o planowanym leczeniu, ma wielkość tętniaka, jego lokalizacja, obecność innych tętniaków mózgu. Czy jest możliwe całkowite wyleczenie tętniaka mózgu? Chirurgiczne zaklipsowanie lub wewnątrznaczyniowa embolizacja pozwalają na trwałe wyłączenie tętniaka z krążenia, co można określić jako wyleczenie. Należy pamiętać, iż niekiedy w trakcie embolizacji tętniak nie jest całkowicie wypełniany sprężynkami. W takiej sytuacji pacjent będzie wymagał kolejnej embolizacji, aby tętniak został całkowicie wyłączony z krążenia. W trakcie zabiegu lekarz wykonujący embolizację wie czy tętniak został całkowicie wypełniony sprężynkami (coilami) i jeżeli nie zostanie całkowicie wypełniony, poinformuje o tym pacjenta i ustali termin kolejnego etapu zabiegu. Co trzeba robić po zakończeniu leczenia tętniaka mózgu? W przypadku leczenia operacyjnego (klipsowanie) lub zabiegu wewnątrznaczyniowego (embolizacja) wyłączenia tętniaka z krążenia nie jest konieczne wdrażanie żadnego dalszego leczenia, ani wykonywanie okresowych badań obrazowych. Jeżeli jednak podjęta zostanie decyzja o obserwacji, okresowo wykonuje się badania obrazowe (np. angio-TK) aby upewnić się, że średnica tętniaka się nie powiększa. Decyzję o kolejnym badaniu obrazowym podejmuje się w każdym przypadku indywidualnie, początkowo zwykle wykonuje się je co 6–12 miesięcy. Pacjent pozostaje wówczas pod opieką poradni, zwykle neurochirurgicznej. Co robić, aby uniknąć zachorowania na tętniaka mózgu? Nie są obecnie znane metody profilaktyki powstawania tętniaka mózgu. Jak rozpoznać udar? Akcja #UdarLiczySięCzas skierowana jest do każdego i ma na celu propagowanie wiedzy na temat udaru. Wokół niego krąży bowiem wiele mitów, między innymi ten, że dotyka on tylko osoby starsze. O tym, jak rozpoznać udar opowiadają konsultant wojewódzki w dziedzinie neurologii dr hab. n. med. Anetta Lasek-Bal, kierownik działu promocji Górnośląskiego Centrum Medycznego Jolanta Wołkowicz oraz aktor Michał Lesień

operacja tętniaka mózgu film